Bursa Ubogich w Krakowie

O akademiku

Bursa Ubogich w Krakowie to pierwsze kolegium studenckie w Polsce — i jeden z najważniejszych punktów na mapie historii polskiego szkolnictwa wyższego. Zwana także Bursą Jagiellońską (łac. Bursa Pauperum, Bursa Isneri), była pierwszym kolegium dla studentów Uniwersytetu Krakowskiego, ufundowanym przez Jana Isnera i mieszczącym się na rogu ulic Gołębiej i Wiślnej.

Bursa zakupiona przez Jana Isnera w 1409 miała być przeznaczona głównie dla studentów z Litwy i Rusi studiujących filozofię i teologię. Przez ponad cztery wieki była symbolem akademickiej wspólnoty i wzajemnej pomocy w krakowskim środowisku naukowym. Więcej o historii krakowskich miejsc studenckich znajdziesz w naszym przewodniku po akademikach w Krakowie.

Pokoje i wyposażenie

Na utrzymanie ubogich studentów, zajmujących tylną część domu, przeznaczano m.in. opłaty od bogatych studentów mieszkających od frontu.

Bursy posiadały kwatery mieszkalne, kuchnie, jadalnie, a także biblioteki. Model współdzielenia przestrzeni i kosztów, który bursa wprowadzała już w XV wieku, był wzorem dla kolejnych pokoleń placówek studenckich w Polsce.

Lokalizacja i dojazd

Bursa mieściła się w dzielnicy I Stare Miasto, na rogu ulic Wiślnej 7 oraz Gołębiej 7. To samo Serce Starego Miasta — kilka minut pieszo od Rynku Głównego, Collegium Maius i głównych gmachów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Lokalizacja w centrum Krakowa oznaczała bliski dostęp do wszystkich wydziałów ówczesnej Akademii Krakowskiej.

Okolica

Ulica Gołębia i Wiślna to dziś jedna z bardziej klimatycznych części krakowskiego Starego Miasta — otoczona kamienicami, kawiarniami i gmachami UJ. W pobliżu znajdziesz Collegium Novum, Collegium Maius (z jego dziedzińcem i muzeum) oraz Planty — zielony pas parków okalający Stare Miasto. To okolica, w której historia i codzienne studenckie życie splatają się w wyjątkowy sposób.

Co mówią studenci

To właśnie tutaj, już w 1409 roku, powstała pierwsza tego typu instytucja w Polsce — Bursa Ubogich. Było to miejsce, gdzie studenci, których nie stać było na samodzielne utrzymanie w mieście, znajdowali schronienie i wsparcie finansowe, co pozwalało im w pełni poświęcić się nauce.

W XVI stuleciu królowa Anna Jagiellonka rozbudowała ten „internat” — to dzięki niej zaczęto budynek nazywać Bursą Jagiellońską. Choć obiekt nie istnieje już od 1838 roku, jego tradycja trwa w nazwie współczesnej Bursy Majetnych w Krakowie i innych krakowskich placówkach studenckich nawiązujących do tej historii.